Son zamanlarda herkesin dilinde olan ultrason yapılınca neredeyse herkeste çıkan bir hastalıktan bahsedeceğiz. Karaciğer yağlanması nedir, bu Karaciğer yağlanması ve 7 adımda karaciğer yağlanmasının nasıl tedavi ederim ilaçsız bir şekilde nasıl önüne geçelim bundan bahsedeceğiz. İddia ediyorum, bu yazımızdaki 7 adımı izlerseniz, Karaciğer yağlanmasından eser kalmayacak.
Karaciğer Yağlanması Nedir?
Aslında karaciğer yağlanması bizim için bir şemsiye tanıdır; kastımız yok, bu aslında birçok sebebin bir araya getirdiği genel bir tanıdır. Karaciğer yağlanması tıpta ikiye ayrılır: alkolik karaciğer yağlanması yani alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması ve de alkolik karaciğer yağlanması. Amerika’da mesela sirozun en sık nedeni alkolik karaciğer yağlanması iken, Türkiye’de sirozun en sık nedeni alkolle bağlantılı olmayan karaciğer yağlanmasıdır. Yani karaciğer yağlanması gerçekten siroza götürebilir.
Peki, her karaciğer yağlanması olan kişi siroz açısından risk altında mıdır? Bu kesinlikle doğru değil. Karaciğer yağlanması geri döndürülebilir bir durumdur. Eğer geri döndürülürse, siroz riski ortadan kalkacaktır. Ama karaciğer yağlanması zemininde seyahate hepatit dediğimiz iltihaplanma ortaya çıkarsa, bunu kendi karaciğer değerlerinde belli edecektir. Kan tablosunda biz bunu görebiliriz. Eğer bu iltihaplanma ortaya çıkarsa, %10 oranında siroza gidiş başlamış demektir.
Yani karaciğer yağlanması kaldıysa siz yaşam tarzı değişiklikleriyle bunun tedavi ederseniz, siroz riskinden tamamen kurtulabilirsiniz. Ama dikkat edilmezse, yolun sonunda siroz gözükebilir. Karaciğer yağlanmasını biz üç evreye ayırırız: grade 1, grade 2 ve grade 3.
Grade 3 olması gerçekten siroza gidişi hızlandıracaktır. Eğer sizde grade 3 karaciğer yağlanması varsa, mutlaka ve mutlaka bu videodaki 7 adımı kendinize uygulayın.
Adım 1: Fazla Kilolarınızı Verin
Nasıl ki vücudumuz yağlanıyorsa, nasıl ki biz kilo alıyorsak, karaciğer yağlanması da karaciğerin kilo almış halidir, karaciğerin büyümesidir. Ve karaciğer büyümesinin en sık nedeni karaciğer yağlanmasıdır. Vücut yağlanırsa, karaciğer de yağlanır; karaciğer adeta vücudun aynasıdır. Eğer siz diyetinize fazla karbonhidrat tüketirseniz, kalori alımınız çok fazla olursa, hareketsizlik fazla, egzersiz düşük eğer bu şekilde yaşamaya devam ederseniz, vücudunuz bir balon gibi karaciğer yağlanacaktır.
Bu yüzden biz karaciğer yağlanmasına mutlaka bel çevresi yağlanmasını öneriyoruz. Hatta mümkünse %7 ile %10 oranında kilo kaybı istiyoruz. Örnek verirsek, 90 kilogram ağırlığında bir kişi ve bel çevresinde yağlanması olduğunu varsayalım. “Ben bu karaciğer yağlanmasını tam olarak tedavi etmek istiyorum” diyorsa, en azından %10’luk kilo kaybı bu kişi için gereklidir. Yani 90 kilodan 81 kiloya gelmesi gerekiyor. Siz kilo verdikçe, karaciğer de yağlarını atacaktır. Siz kilo verdikçe, karaciğeriniz hafifleyecektir.
Adım 2: Akdeniz Diyeti
Akdeniz diyeti, tarihsel süreçte en uzun çalışılmış, en fazla çalışılmış ve faydaları en fazla ispatlanmış diyet türlerinden biridir. Akdeniz diyeti bir mucize diyet değildir; gökkuşağı diyetidir. Bu diyetten süt ürünlerinden ete, yumurtaya kadar bitkisel ağırlıklı ama hayvansal gıdaların da olduğu bir diyettir. Ama Akdeniz diyeti, eğer kilo veremezseniz bile, karaciğer yağlanmasını tedavi eder; çalışmalar bunu gösteriyor.
Karbonhidrat ağırlıklı endüstriyel bir beslenmeden Akdeniz diyetine geçtiğinizde, kilo veremezseniz bile gerçekten karaciğer yağlanmasını tedavi edebilirsiniz. Akdeniz diyeti nedir bu bizim için bir genel tabir. Bu yazımızdan Akdeniz Diyetinin adımlarına ulaşabilirsiniz. Ama bilmeniz gereken şey şu; kesinlikle işlenmiş gıdalar yok, kesinlikle şeker yok ve karbonhidrat minimum. Yüksek karbonhidrat, çok fazla tahıl tüketimi karaciğer yağlanmasına neden olacaktır. İşlenmiş gıdalar toksiktir, karaciğer yağlanmasını riskini artıracaktır.
Adım 3: Kahve İçmek
Kahve içmek gerçekten karaciğer yağlanması riskini azaltıyor. Ben bir adaya düşseydim, hatta daha önceki yazılarımda da bunu söyledim ve bana sadece tek bir içecek imkanı sunulsaydı, ben kahveyi tercih ederdim. Çünkü kahve tüketimi, 2 kupanın üzerinde olursa, alkolik yağlanmada ya da alkolik olmayan yağlanmada siroza gidişi %90 oranında yavaşlatabiliyor. Bu mucize bir rakam. Sadece kahve tüketimiyle, o kahvenin içerisindeki faydalı aktif bileşikleri alarak siroza gidişi ciddi bir şekilde engelleyebilirsiniz.
Hastalıkta rutin olarak, özellikle karaciğer yağlanması olanlarda, eğer ki kahveyle ilişkili bir semptom yoksa, çarpıntı, ritim problemi, reflü tarzı bir şikayet yoksa, genellikle kahve tüketimi öneriyorum. Ama unutmayın, kahve filtre kahvedir ve kahve doğru zamanda, doğru şekilde içilmelidir. Lütfen kahve ile ilgili yazılarımı okumayı unutmayın.
Adım 4: Aktif Olun
Hareketsiz kalmayın, yerinizden kalkın, uzun yürüyüşler yapın. Haftada 4 gün, 45 dakika kardiyo ağırlıklı, nabzınızın artacağı, sizi hayata bağlayan, kalp hızınızı arttıran, endorfin ve serotonin miktarınızı arttıran egzersizler yapın. Yüzün, tenis oynayın, basket atın, maç yapın, ağırlık kaldırın. Yeter ki yapın. Hareketsizlik, karaciğer yağlanmasının en sık nedenlerinden bir tanesi ve siz egzersiz yaptıkça, siz harekete geçtikçe, karaciğer yağlanması kendiliğinden geçecektir.
Hatta diyetinizde muazzam bir değişiklik yapmasanız bile, yürüyüş uzattıkça, tempolu egzersizler yaptıkça karaciğer yağlanması düzelecektir. Eğer tempolu egzersiz yapmak istiyorsanız, ön planda bir kardiyologla görüşmenizi öneririm. Çünkü risk faktörleri çok fazlaysa, tempolu egzersiz yapabilir onayını almak için doktorunuza başvurmanızı öneririm.
Adım 5: Şeker ve Karbonhidrat Tüketimini Azaltın
Şeker, karaciğer yağlanmasının toplumdaki en sık nedenidir. Şeker, fazla karbonhidrat tüketimidir, özellikle işlenmiş karbonhidratlardır. Karaciğer yağlanması olan bir birey hâlâ tatlı tüketimine devam ediyor olmamalıdır, hâlâ her öğünde ekmek tüketiyor olmamalıdır, makarna tüketmemelidir, özellikle unlu mamuller, pasta, börek, çörek gibi şeyler tüketmemelidir.
Siz karaciğer yağlanmasını bir yağlanma olarak görüyor olabilirsiniz ve genellikle yağları suçluyor olabilirsiniz ama karbonhidratlar çok daha büyük bir suçludur. Siz faydalı yağlara tüketirseniz, karaciğer artık yağ üretmek zorunda kalmayacak, bunları kullanacaktır. Karbonhidrat tükettikçe, bunları vücut fazla kalori olduğu gibi trigliserit formuna ve karaciğerin etrafında depo formuna dönüştürecektir. Karbonhidrat tükettikçe, karaciğeriniz yağlanacaktır. Faydalı yağlar, karaciğer yağlanması riskini azaltır.
Tatlı tükettikçe, şeker tükettikçe hasta olursunuz. Tereyağı gibi, zeytinyağı gibi yağlar karaciğer yağlanması riskini azaltır ama omega-6 deposu olan o bitkisel, rafine ayçiçek yağı, kanola yağı gibi yağlar, palm yağları toksik yağlardır. Bunlar omega-6 deposudur ve karaciğer yağlanması riskini, yağlanma zemininde de iltihaplanma ve siroz riskini artırırlar. Eğer yağlanmanız varsa bile, sadece kullandığınız yağ türünü değiştirerek ciddi bir şekilde karaciğer yağlanmasına karşı korunabilirsiniz.
Şeker mi? O da ne? Karaciğer yağlanması olan birisi şeker tüketmemeli, ekmek tüketimini azaltmalı, her gün pilav yememeli, karbonhidrat tüketmemeli. Karbonhidrat, günlük toplam kalorinin %20’sinden daha az olmalı. Hatta mümkünse, tahıllı ürün tüketimi de azaltmalı. Fazla tahıl tüketimi, fazla karbonhidrat ve karaciğer yağlanması riskini artıracaktır. Şeker ve basit karbonhidratlar diyetinizden çıkmalı.
Adım 6: Stresinizi Yönetin
“Karaciğer yağlanması diyorsunuz, stres diyorsunuz, ne alakası var?” demeyin. Stres demek, stres sonrasında kortizolün yükselmesi demektir. Kortizol demek, vücutta kan şekerinin yükselmesi demektir. Kan şekeri, insülin demektir. İnsülin yükselmesi, insüline direnç demektir.
Şeker Hastalığına İyi Gelen 4 Baharat yazım ilginizi çekebilir.
Metabolik sendrom demektir ve karaciğer yağlanmasının en sık nedenlerinden bir tanesi de strestir.
Stresli bir yaşam, duygusal açlık ataklarına neden olur. Vücuttaki kortizol düzeyi sürekli yüksek kalacağı için, bu kan şekerindeki yükselme, vücutta hızlı yağlanmaya neden olacaktır. Ve abur cubur tüketimlerine neden olacaktır. Stresinizi yönetmelisiniz, uyku düzeniniz iyi olmalı. Stres yönetiminden kastım, stres size geldiğinde “ben bunu yöneteceğim” değil. Kendinizi ek argümanlar almak, mesalal uyku düzeninize dikkat etmek, egzersiz yapmak, kitap okumak, soğuk duş almak, bunlardan bahsediyorum.
Kimse durup dururken stresini yönetemez. Lütfen stres yönetimi ile ilgili Bir stres en iyi şekilde nasıl yönetilir, bunu 10 adımda öğrenin yazımı okuyun.
Adım 7: Alkol ve Sigara Tüketimini Durdurun
Evet, geldik son adıma. Ülkemizde her ne kadar sık tüketilmese de, yurt dışında karaciğer yağlanmasını en sık neden olan alkol ve sigara. Alkol tüketimi, karaciğer yağlanmasının enstitülerinden bir tanesidir ama ülkemizde alkol tüketimi göreceli düşük olması, biraz daha yağlanmanın türünün farklı olmasına neden oluyor.
Alkol tüketimine bağlı karaciğer yağlanması gelişmesi, seyahate hepatit dediğimiz karaciğer iltihaplanması riskini çok daha fazla arttırıyor. Yani besinsel olarak yaşam tarzı bozukluğu ile karaciğer yağlanması geliştiyse, bu evre evre giderek siroza gidecektir: evre bir, evre iki, evre üç. Ama alkole bağlı karaciğer yağlanmanız varsa, bu evrelerin hiçbirine uymadan direkt olarak siroza gidebilir.
Özellikle alkol tüketimine bağlı bir karaciğer yağlanmanız varsa, bilin ki siroz riskiniz çok daha yüksektir. Siroz riski küçümsenecek bir şey değildir, vücudun ana temizleyici organının görev yapamaması demektir. İnanın bana, siroz olmak istemezsiniz. Eğer karaciğer yağlanmanız varsa ve diyetinizde alkol varsa, artık biz bunu tartışmıyor olmalıyız. Artık alkol, diyetinizde, günlük yaşamınızda olmamalı.
Eğer bununla ilgili ciddi bir sorun yaşıyorsanız, bağlılığınız varsa, bununla ilgili destek alabilirsiniz. Ben her gün 2 kadeh içiyorum, haftada bir kez içiyorum demeyin. Eğer ki alkolik karaciğer yağlanması oluştuysa, alkolü sıfırlamalısınız. Mümkünse sigarayı da bırakmalısınız. Sigara, karaciğer yağlanmasını doğrudan etkilemese de, genel sağlığınızı ciddi bir şekilde tehdit eder ve karaciğer yağlanmasının tedavisini zorlaştırır.
Sonuç olarak, karaciğer yağlanması tedavisi mümkün bir hastalıktır. Ancak bu tedavi, yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkündür. İlaç tedavisi, karaciğer yağlanmasının tedavisinde birinci basamak tedavi değildir. İlaç tedavisi, sadece yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında, karaciğer yağlanması ilerlediğinde düşünülebilir. Ancak yaşam tarzı değişiklikleriyle, karaciğer yağlanmasının tedavisi mümkündür.
Bu yüzden, siz de karaciğer yağlanmasından kurtulmak istiyorsanız, bu 7 adımı hayatınıza uygulayın. Unutmayın, karaciğer yağlanması tedavisi, sizin elinizde.